Komentarz ekspercki Stowarzyszenia Producentów Pap (SPP)

Czy dach może wspierać poprawę jakości powietrza?

Przez dekady papa kojarzyła się ze smołą, charakterystycznym zapachem podczas krycia dachu i materiałem należącym raczej do „starego” budownictwa. Dziś takie spojrzenie jest już mocno nieaktualne. Współczesne systemy bitumiczne to zaawansowane rozwiązania, których wpływ środowiskowy warto rozpatrywać w całym cyklu życia dachu: od trwałości i możliwości renowacji, przez ograniczanie odpadów, aż po zupełnie nowe funkcje samego pokrycia.

Dobrym przykładem są wybrane papy wykorzystujące technologię fotokatalityczną. Pod wpływem promieniowania UV ich aktywna powierzchnia uczestniczy w procesie przekształcania obecnych w powietrzu tlenków azotu NOx, pochodzących m.in. z transportu i procesów spalania, w azotany usuwane następnie z powierzchni dachu wraz z wodą opadową. Dach przestaje więc pełnić wyłącznie funkcję ochronną, może aktywnie wspierać poprawę jakości powietrza.

Ekologiczny wymiar nowoczesnych pap jest jednak szerszy. Systemy bitumiczne można lokalnie naprawiać i poddawać kolejnym renowacjom. Jeżeli stan techniczny pokrycia na to pozwala, nie trzeba przy każdym remoncie demontować całego układu i wykonywać dachu od początku. Wydłużenie okresu użytkowania istniejących warstw oznacza mniej prac rozbiórkowych, mniej odpadów i mniejsze zapotrzebowanie na nowe materiały. Istotna jest również możliwość ponownego zagospodarowania materiałów bitumicznych po zakończeniu ich użytkowania.

To właśnie w ten sposób powinniśmy dziś patrzeć na środowiskowy aspekt pokryć dachowych. Nie przez stereotyp materiału sprzed kilkudziesięciu lat, ale przez jego trwałość, naprawialność, możliwość kolejnych renowacji, zagospodarowanie po zakończeniu użytkowania oraz funkcje, które może pełnić sam dach. Technologie wspierające neutralizację szkodliwych tlenków azotu dobrze pokazują skalę tej zmiany. Dziś systemy bitumiczne są elementem nowoczesnego, odpowiedzialnego środowiskowo budownictwa.

Konrad Liberda
ekspert Stowarzyszenia Producentów Pap (SPP), NEXLER

Najtańszy remont dachu może okazać się najdroższy

Naprawić miejscową nieszczelność, przeprowadzić renowację istniejącego pokrycia czy zdecydować się na całkowitą wymianę dachu? Przed takim wyborem stają właściciele i zarządcy obiektów przemysłowych, magazynowych, handlowych, biurowych i publicznych. Najtańsze rozwiązanie w momencie remontu nie zawsze oznacza jednak najniższy koszt w kolejnych latach.

Przy modernizacji dachu płaskiego warto brać pod uwagę nie tylko koszt samego remontu, ale również przewidywaną trwałość rozwiązania, możliwości jego późniejszego serwisowania i napraw oraz wydatki związane z eksploatacją dachu w kolejnych latach.

Najpierw diagnoza

Jednym z podstawowych błędów popełnianych przy planowaniu remontu dachu jest rozpoczynanie procesu od wyboru konkretnego materiału. Tymczasem pierwszym pytaniem nie powinno być: „czym pokryć dach?", ale: „w jakim stanie znajduje się obecny układ i co rzeczywiście wymaga naprawy?".

Rzetelna diagnostyka powinna obejmować nie tylko widoczną powierzchnię pokrycia, lecz także stan podłoża, termoizolacji, obróbek, wpustów i systemu odwodnienia oraz miejsc wokół urządzeń i instalacji znajdujących się na dachu. – podkreśla ekspert Stowarzyszenia Producentów Pap (SPP) Konrad Liberda z firmy Nexler.

Istotne jest również określenie, czy występujące problemy mają charakter lokalny, czy dotyczą większej części połaci oraz czy w poszczególnych warstwach dachu nie występuje zawilgocenie. – dodaje członek SPP.

W zależności od konstrukcji dachu i jego stanu konieczne mogą być również bardziej szczegółowe badania, np. wykonanie odkrywek, pomiar wilgotności czy sprawdzenie stabilności i przyczepności istniejących warstw. Dopiero takie rozpoznanie pozwala racjonalnie zdecydować, czy wystarczy naprawa pojedynczych miejsc, czy zasadne będzie zachowanie istniejącego układu i wykonanie jego renowacji, czy też stan techniczny wymaga całkowitej wymiany.

Błędna diagnoza może generować koszty na dwa sposoby:

• Z jednej strony inwestor może zdecydować się na demontaż sprawnych elementów dachu i pełną wymianę tam, gdzie możliwa byłaby renowacja.
• Z drugiej, wielokrotne wykonywanie napraw punktowych na dachu wymagającym już kompleksowej interwencji jedynie odsuwa problem w czasie, prowadząc do kolejnych wydatków.

Okiem ekspertów SPP — Naprawa, renowacja czy wymiana?

Ile kosztuje remont dachu?

Cena materiału za metr kwadratowy jest łatwa do porównania, dlatego często staje się jednym z głównych kryteriów wyboru technologii. Problem polega na tym, że sama cena materiału mówi niewiele o rzeczywistym koszcie modernizacji.

W kalkulacji powinny znaleźć się również:

• koszty robocizny
• przygotowania podłoża
• demontażu istniejących warstw
• transportu i zagospodarowania odpadów
• zabezpieczenia obiektu na czas robót

W przypadku funkcjonujących hal produkcyjnych, magazynów czy obiektów handlowych znaczenie może mieć także wpływ remontu na bieżącą działalność firmy: długość prac, konieczność czasowego wyłączenia części obiektu czy utrudnienia w jego użytkowaniu.

Na tym rachunek się nie kończy. Dach będzie wymagał przeglądów i serwisowania również po zakończeniu inwestycji. Mogą pojawić się punktowe uszkodzenia związane z pracą konstrukcji, oddziaływaniem czynników atmosferycznych albo późniejszym montażem urządzeń technicznych, fotowoltaiki czy innych instalacji.

Dlatego decyzję warto analizować w perspektywie kosztu całego cyklu życia, czyli Life Cycle Cost. Rozwiązanie najtańsze w momencie wykonania nie musi być najbardziej ekonomiczne, jeżeli będzie wymagało częstszych ingerencji, trudniejszego serwisowania albo wcześniejszej ponownej modernizacji.

Dach można remontować zamiast wymieniać

W przypadku modernizacji istniejących budynków jednym z kluczowych kryteriów wyboru technologii powinna być możliwość jej późniejszej naprawy i renowacji. Dach przez cały okres użytkowania pracuje razem z konstrukcją budynku i jest stale narażony na działanie wysokich i niskich temperatur, opadów, promieniowania UV, ruchów konstrukcji czy obciążeń związanych z jego eksploatacją. Z czasem mogą więc pojawić się lokalne uszkodzenia lub miejsca wymagające dodatkowego zabezpieczenia.

Coraz częściej na dachach montowane są również instalacje fotowoltaiczne, urządzenia techniczne czy systemy wentylacyjne. Każda kolejna ingerencja w połać może zwiększać ryzyko miejscowego uszkodzenia hydroizolacji. Dlatego istotną cechą systemu dachowego jest możliwość szybkiego zlokalizowania problemu oraz wykonania naprawy ograniczonej do konkretnego fragmentu dachu.

Systemy bitumiczne dają w tym zakresie szerokie możliwości. Papy można naprawiać miejscowo, a w przypadku zużycia istniejącego pokrycia, pod warunkiem odpowiedniego stanu technicznego dachu, przeprowadzić jego renowację bez konieczności automatycznego demontażu całego układu. Oznacza to, że pojawienie się pojedynczej nieszczelności czy stopniowe zużycie warstwy wierzchniej nie musi prowadzić do wymiany całego pokrycia.

Jeżeli diagnostyka potwierdzi, że istniejące warstwy są stabilne i mogą być dalej wykorzystywane, mogą stać się częścią modernizowanego systemu. W technologii bitumicznej możliwe jest przygotowanie i naprawienie istniejącego pokrycia, a następnie wykonanie kolejnej warstwy hydroizolacyjnej. W praktyce pozwala to wydłużyć okres użytkowania dachu, ograniczając jednocześnie zakres prac rozbiórkowych, ilość powstających odpadów oraz czas potrzebny na przeprowadzenie remontu.

Ta możliwość etapowego odnawiania pokrycia jest szczególnie istotna z punktu widzenia właścicieli i zarządców obiektów, ponieważ pozwala spojrzeć na dach nie jako na element, który po określonym czasie trzeba w całości wymienić, ale jako na system, który – przy odpowiedniej diagnostyce i prawidłowym serwisowaniu – można skutecznie naprawiać, odnawiać i modernizować w kolejnych latach użytkowania.

Dodatkową zaletą jest dostępność serwisu. Technologie bitumiczne są od wielu lat powszechnie stosowane na polskim rynku, dzięki czemu istnieje szerokie grono wykonawców posiadających doświadczenie w ich montażu, naprawach i renowacji. Dla właścicieli obiektów rozproszonych lub położonych poza największymi aglomeracjami oznacza to łatwiejszy dostęp do ekip wykonawczych i możliwość szybszego reagowania w przypadku wystąpienia uszkodzenia.

Case Study — Przedszkole nr 66 w Bydgoszczy

Modernizacja hydroizolacji obiektu publicznego

Obiekt: Przedszkole nr 66 w Bydgoszczy
Typ inwestycji: Renowacja obiektu publicznego
Rozwiązanie dachu: Papy bitumiczne NEXLER z kategorii premium
Cel: Zapewnienie szczelności i trwałego zabezpieczenia konstrukcji dachu

Przykładem wykorzystania systemów bitumicznych w renowacji istniejącego budynku jest Przedszkole nr 66 w Bydgoszczy. W ramach inwestycji publicznej modernizowano zabezpieczenia hydroizolacyjne obiektu, a na dachu zastosowano papy NEXLER z kategorii premium, których zadaniem było zapewnienie szczelności i długotrwałej ochrony konstrukcji. Realizacja pokazuje praktyczne zastosowanie nowoczesnych materiałów bitumicznych w modernizacji istniejących obiektów, gdzie kluczowe znaczenie mają trwałość hydroizolacji i możliwość bezpiecznego użytkowania budynku przez kolejne lata.

→ Więcej informacji o realizacji

Systemy bitumiczne vs. inne rozwiązania

Modernizacja to decyzja na lata

Przy modernizacji dachu płaskiego nie powinniśmy patrzeć wyłącznie na koszt wykonania. Liczy się również to, jak długo system będzie służył i czy będzie można go skutecznie naprawiać oraz modernizować w kolejnych latach - podkreśla Konrad Machula, prezes Stowarzyszenia Producentów Pap (SPP).

W tym kontekście istotną przewagą systemów bitumicznych jest możliwość wykonywania lokalnych napraw oraz kolejnych renowacji. Jeżeli stan techniczny istniejącego pokrycia na to pozwala, dach można modernizować bez konieczności całkowitego demontażu dotychczasowego układu. Pozwala to wydłużyć okres jego użytkowania, ograniczyć zakres prac i lepiej kontrolować koszty kolejnych remontów.

Rzetelna diagnostyka, właściwy projekt i analiza kosztów w całym cyklu użytkowania pozwalają wykorzystać te możliwości tam, gdzie jest to technicznie uzasadnione, i uniknąć sytuacji, w której pozornie najtańsze rozwiązanie okazuje się najdroższe w dłuższej perspektywie.